Thứ Bảy, 25 tháng 1, 2014

Cảm nhận ban đầu khi đọc Những màu khác*



Có lần tôi bị lỡ mất cơ hội đọc Istanbul – Hồi ức và thành phố của Orhan Pamuk, có lẽ vì vậy mà tôi đã chọn Những màu khác làm quyển sách tiếp theo muốn đọc. Không phải là tiểu thuyết, một câu chuyện hư cấu dựa trên nền tảng sự chân thật nào đó, Những màu khác là một tuyển tập những ghi chép của tác giả về những khía cạnh khác nhau trong đời sống thực của ông. Và đó hẳn là những gì thân thuộc gắn bó nhất cũng đồng thời là những gì nhà văn quan tâm. 

Mặc dù chưa được đọc Istanbul – Hồi ức và thành phố, thông qua Những màu khác, tôi cảm nhận được sự ám ảnh của nhà văn đối quê hương của mình. Istanbul vẫn là một chủ đề xuyên suốt và dường như luôn không khôn khuây trong tâm trí nhà văn. Cũng như cái tính chất Phương Đông – Phương Tây, sự khác biệt giữa hai nền văn hóa và giữa những con người đứng ở giữa lằn ranh và chưa/chưa thể cảm thấy mình thuộc hẳn về phía bên nào. Tôi nghĩ rằng điểm đặc biệt của văn Orhan Pamuk là ông giới thiệu được Istanbul đối với thế giới trong tư cách một nhà văn Istanbul (và bây giờ nếu ai nói đến Istanbul, có lẽ tôi sẽ nghĩ đến Orhan Pamul đầu tiên). Nhiều phần hay nhất trong tuyển tập còn thuộc về những trang viết về tình yêu đối với văn chương, với sách và những tác giả yêu thích của nhà văn (bằng cách viết của mình, ông thực sự khiến tôi muốn đọc Dostoyevsky – nhất là Anh em nhà Karamazov của nhà văn này). Trong khi những bài viết về tiểu họa và vài sự kiện chính trị lại không thực sự gây chú ý với tôi và càng về những phần sau, các bài viết có khuynh hướng khô khan như những bài chính luận. Cho đến câu chuyện Nhìn ra cửa sổ và bài diễn văn cuối - Cái va li của cha tôi – cái không khí gia đình vừa gần gũi vừa cô đơn, chất tự sự trầm tĩnh của nhà văn trở lại và đây cũng là những phần cảm động nhất trong cả tuyển tập. Tôi đoán rằng rất nhiều chi tiết trong những bài viết này, đặc biệt về Istanbul có lẽ sẽ được nối dài sang Istanbul – Hồi ức và thành phố và vẫn sẽ bằng lối hành văn phong phú, tỉnh táo nhưng giàu sắc hoài niệm và nội tâm.

Điểm tôi hơi ngạc nhiên về Orhan Pamuk là – tôi vốn hình dung đấy là một nhà văn hiền lành, trầm mặc, người cả đời sống ở Istanbul và giam mình trong một căn phòng mỗi ngày 10 tiếng để viết văn, đôi khi ông có thể có những khoảnh khắc vô cùng lạnh lùng. Như nhìn thấy một con hải âu hấp hối và sau đó tiếp tục việc của mình và sau đó nhìn thấy nó chết và sau đó tiếp tục việc của mình… 

Quyển sách khá dày, có những bài viết dài và những bài viết ngắn, rất ngắn. Nhưng tôi tin rằng tuyển tập này không phải để đọc liền một mạch và thậm chí không cần thiết phải đọc từ đầu đến cuối mặc dù sự sắp xếp của nhà văn là có chủ ý. Bởi lẽ khi đọc gắng sức theo kiểu trật tự một câu chuyện có trước có sau, có lúc tôi đâm chán, nhất là ở những chủ đề xa lạ với tôi lúc bình thường hoặc tại thời điểm đó. Thế nên nếu nhẩn nha đọc và đọc phần nào đó khi bản thân đang tìm kiếm nó, người đọc sẽ cảm nhận phần viết đó trọn vẹn hơn…

---

* Những màu khác - Orhan Pamuk, Lâm Vũ Thao dịch, NXB Văn học và Nhã Nam, 2013.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Đêm núm sen – Trần Dần

Người ta cứ mất dần, mất dần những ngày thơ dại – tr. 44. Tại sao thế? Thói quen à? Tao đánh mày cái tát. Mai tao lại đánh nữa. Mày cần ...