Thứ Bảy, 14 tháng 12, 2013

24 giờ... *


Hai năm trước thực hiện một chuyến du lịch vào đầu mùa xuân, khi đó mang trong ba lô có quyển sách mỏng của Stefan Zweig, trong đó có hai truyện vừa, truyện thứ nhất được lấy làm đầu đề cả quyển: 24 giờ trong đời một người đàn bà. Thời gian chạm đến quyển sách này trong cả chuyến đi rất ít, đến khi về nếp gấp đánh dấu sách vẫn còn. Thật ra vì tôi sớm phát hiện đã đọc cả hai truyện này rồi. 24 giờ... đọc trên mạng, cũng không nhớ là đoạn thời gian nào. Truyện còn lại cũng đã đọc rất lâu, chỉ là không biết là truyện của Stefan Zweig và có cái tựa đề từ lâu đã nổi tiếng trong văn chương: Bức thư của người đàn bà không quen. 

Ấn tượng lần đầu tiên đọc dường như không sâu đậm. Trong tôi không lưu mấy ký ức. Cảm giác những dòng chữ đều mới mẻ, lúc trước làm thế nào đã trôi tuột đi như dòng nước. Có thể lúc đọc những truyện này, tôi không có tâm tư đọc, chỉ như người ngồi trên xe ngó cảnh vật lướt nhanh qua làn kính. Đã bỏ lỡ những điều đáng nhớ.

Lần này tâm tư của những người đàn bà theo những lời bộc bạch của họ dàn trải ra trước mắt tôi. Tôi như nhìn thấy tâm hồn, đức hạnh, tình yêu, nỗi đau, lòng tự trọng, cái giá phải trả, niềm im lặng vinh quang mà thấm đẫm nước mắt... Ở đằng sau những cánh cửa khép kín và rồi đột nhiên mở ra, rực rỡ ánh sáng, khiến người ta ngạc nhiên, sững sờ, mê đắm và đau lòng, trong thời khắc của một người thì đã ở tuổi gần đất xa trời và người kia, đã không còn có mặt trên đời. Cánh cửa ấy mở ra và rồi ngay sau đó khép lại. Một lần và vĩnh viễn. Và người đọc, giống như nhân vật nhà văn trong câu chuyện thứ hai - tay đàn ông vô tình nhất quả đất ấy, run rẩy tìm kiếm trong vô hình gương mặt của những người đàn bà như  tiếng nhạc trong cõi xa vời của "một thời yêu thương, một thời bão nổi" nào đó, thấy từ trong thẳm sâu mình sự kính trọng, yêu thương và ngập tràn tiếc nuối. Đâu đó trong hữu hạn thời gian, con người chạy theo điều gì và đã bỏ lỡ điều gì...

Tôi tự hỏi Quý bà C... (cũng gần như không tên) hay người đàn bà không tên ai may mắn hay bất hạnh hơn ai. Tình yêu của Quý bà C… với chàng thanh niên kém bà gần hai mươi tuổi chỉ kéo dài một ngày (một ngày thôi nhưng là cả cuộc đời) và chàng kỳ thực không mảy may yêu thương hay có chút cảm xúc đắm say dành cho bà. Và hai mươi bốn năm trôi qua, bà vẫn sống đằng đẵng trong nỗi đau, sự hổ thẹn và cả những khoảnh khắc đam mê mà lần đầu tiên cũng là duy nhất trong đời bà nếm trải, trong cái ngày bà gặp gỡ định mệnh của mình. Bà chỉ được giải thoát khỏi quá khứ khi gặp nhân vật tôi. Con người này không mang nặng tư tưởng thành kiến, không vội vàng đánh giá những phút giây can đảm đi theo tiếng gọi của trái tim trong những hoàn cảnh dường như không phù hợp với đạo đức xã hội chỉ đơn thuần là hành vi phản bội, nổi loạn hay bất kỳ hình thức của sự phóng túng, hư hỏng nào. Cũng giống như hành động bất giấc nhưng đầy cảm động là cúi thấp xuống, kính cẩn hôn tay bà sau khi đã nghe toàn bộ lời bộc bạch của bà, ý nghĩ sau cùng của tôi khi câu chuyện này khép lại : đây, câu chuyện này vinh danh một người đàn bà đức hạnh.  

Ở Bức thư…, tình yêu của người đàn bà không tên kéo dài suốt cuộc đời nàng, từ khi còn là cô bé mười ba tuổi đến khi trở thành người đàn bà mất đi đứa con thơ. Và người nàng yêu suốt cuộc đời không biết nàng là ai, không biết giữa họ là hơn một lần đắm say trong vòng tay nhau và cũng không cả biết, họ đã có với nhau một đứa con. Và thậm chí kể cả khi ông lần đầu tiên biết đến sự tồn tại của nàng và lập tức trong ông là niềm đau và tiếc nuối vô hạn thì ông cũng không thể nhớ ra nàng, nàng lẫn lộn trong vô vàn gương mặt tình nhân và điều duy nhất ông có thể bù đắp cho tình yêu của nàng chỉ là tưởng nhớ nàng như một biểu tượng thiêng liêng. Tình yêu tuyệt vời và bất hạnh của người đàn bà không tên chính là ở chỗ nàng vĩnh viễn không tên, không họ, không gương mặt, không dáng hình trong cuộc đời người nàng tha thiết yêu thương. Chiều sâu và sức nặng nào của chữ tình có thể khiến một người đàn bà chấp nhận là cái bóng vô hình trước và trong cuộc đời của người nàng yêu như thế ? Lòng can đảm và sức mạnh nào có thể khiến nàng sống cả đời trong sự im lặng và chỉ bộc bạch khi và chỉ khi nàng sắp trút hơi thở cuối cùng ? Và người đàn ông nào trên quả đất này lại có thể vô tình đến như thế ? Trong lòng tôi có rất nhiều câu hỏi nhưng rồi tôi cũng để cho chúng được lặng yên như cách tay nhà văn đó yên lặng. Để cảm thấy trong không trung "luồng gió lạnh giá từ thế giới bên kia lùa vào" và "một tình yêu bất tử" từ trong đáy sâu tâm hồn…

Tôi không biết nhiều về Stefan Zweig, cuộc đời, sự nghiệp cũng như tư tưởng sáng tác của ông. Ngoài hai truyện ngắn trên, tôi nhớ chỉ từng đọc qua một truyện ngắn khác của ông là Ngõ hẻm trong ánh trăng (cũng là đọc trên mạng và ngoài cái tựa đề, câu chuyện ấy nay cũng trôi tuột đi trong trí nhớ của tôi rồi). Nhưng gói gọn trong hai tác phẩm này, tôi hình dung để có thể viết nên hai câu chuyện tuyệt vời về tâm hồn phụ nữ, hẳn ông phải thấu hiểu và trân trọng họ nhiều lắm. Nhân vật tôi trong câu chuyện thứ nhất có lẽ là hiện thân sống động của sự cảm thông và yêu mến tinh tế đó của nhà văn. Và đó là điều mà đôi khi chính những tác giả nữ cũng không làm được… 

---
* Tập truyện 24 giờ trong đời một người đàn bà - Stefan Zweig, Lê Phát và Dương Tường dịch, NXB Văn học và Trung tâm sách Sài Gòn, 2011.

4 nhận xét:

  1. Nhà của e bị trục trặc nhỏ nào đó, và e chẳng thể rep cmt của c ở bên ấy :) Cảm xúc của em gần đây đúng như c nói, nó quá rối, chính e còn chẳng cụ thể hóa đc nó..Lúc trước viết ra rồi e thấy lòng nhẹ đi 7 phần, bây giờ chỉ còn 3. E biết chỉ là khoảng thời gian cả cơ thể lẫn tâm trí đều mệt mỏi..nhưng e ko nghĩ nó cứ trải dài lê la như vậy, muốn cho mình " tràn trề sức sống" 1 chút, mà khó quá. Nửa vời, và gượng gạo, nên e lại thôi, cứ mặc đến đâu thì đến. Nói thật, e thấy quen vs sự chán chường, k còn biết lo như trc nữa.. Có quá nhiều đôi tai bên cạnh, nhưng chẳng có lấy nổi 1 người biết lắng nghe. Nỗi buồn ấy, đơn giản nó cứ tủi thân kiểu j ấy c ơi ^^ Hao hao như khoảng thời gian của mối-tình-đầu rời bỏ, khoảng thời gian e tệ nhất...cứ trải dài, trải dài như vậy, e k biết cách gỡ, cũng k biết cách thỏa hiệp.. Bây giờ có khác thì cũng chỉ là k còn nước mắt nhiều như những ngày ấy nữa.

    Khi e đọc xong entry của c, e chợt nhận ra đã lâu rồi em chưa đọc trọn vẹn 1 cuốn sách.. Muốn tìm lắm đến những dòng chữ có thể làm cho tâm trạng em được nhẹ hơn, em cứ đọc, cứ đọc, rồi lại thả ra khi chỉ được vài trang giấy.

    E vốn dĩ rất lí trí, tỉnh táo và dứt khoát trong rất nhiều thứ... Vậy mà hiện tại lại khiến e đuối thế này, và em còn chẳng thể quy tội rõ ràng cho ai, việc j, cái j đc. E cứ thế..tự e cũng thấy rất mất mặt :-<

    "Đâu đó trong hữu hạn thời gian, con người chạy theo điều gì và đã bỏ lỡ điều gì..."

    Bỗng dưng rất buồn, chị ơi.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Chị lại không có cảm giác em "rất lí trí, tỉnh táo và dứt khoát trong rất nhiều thứ"^ ^ . Chắc có đôi lần chị đã khuyên em từ bỏ nỗi buồn và sống theo cách thương yêu bản thân hơn. Nhưng mà chị cũng hiểu, có những điều tưởng như rất đơn giản nhưng mà để thực hiện được, là kết quả của cả một quá trình không hề dễ dàng. Và đời sống thì sẽ tiếp diễn theo kiểu không phải cứ là sau một cơn mưa thì trời sẽ sáng...

      Nhưng mà em biết không, mọi thứ luôn có một kiểu kết thúc nào đó. Những nỗi buồn cũng giống như là hành lý em mang trên vai vậy. Đến lúc quá nặng trĩu thì thậm chí là nếu em không tự bỏ xuống thì tự chúng cũng rơi rụng dần thôi... Sẽ có những nỗi buồn mới để em thấy ngày hôm qua thật "nhẹ nhàng" quá đi ^ ^ Thế nên là trong mọi tình huống, hãy hiểu là hôm nay chưa phải tận thế... : )

      Xóa
  2. Đôi khi đàn ông lại hiểu phụ nữ nhiều hơn phụ nữ hiểu nhau đấy VP ạ.

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. À, mình nghĩ ở bình diện chung thì đàn ông không hiểu phụ nữ nhưng họ sẵn sàng yêu thương phụ nữ, còn phụ nữ thì hiểu rõ nhau nhưng lại dễ dàng đố kỵ, căm ghét nhau. Và đôi khi thì để hiểu phải yêu : )

      Xóa

Đêm núm sen – Trần Dần

Người ta cứ mất dần, mất dần những ngày thơ dại – tr. 44. Tại sao thế? Thói quen à? Tao đánh mày cái tát. Mai tao lại đánh nữa. Mày cần ...