Thứ Sáu, 3 tháng 2, 2017

Trên kệ sách (5)


Để em khỏi lạc trong khu phố (Patrick Modiano, Phùng Hồng Minh dịch, NXB Văn học & Nhã Nam, 2016) 

Tôi hơi không tin được là tôi lại tiếp tục đọc tiểu thuyết của Patrick Modiano. Tôi nghĩ cuốn đầu tiên - Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối và cùng lắm đến cuốn thứ hai - Từ thăm thẳm lãng quên là đã đủ rồi. Thế nhưng, bất luận là đến cuốn thứ ba Phố những cửa hiệu u tối, không chỉ là “đã đủ” mà là “quá đủ” thì lại thêm một lần nữa, tôi sa chân vào cái mạng nhện của ông ấy, nhà văn của Paris - Paris của riêng ông, nơi đi vào là lạc ngay đó. 

Một câu chuyện nữa về lãng quên và tìm về. Tôi ngờ là những nhân vật của Patrick Modiano đều mắc hội chứng “não cá vàng”. Để rồi đến lượt mình, đám độc giả cũng mắc lây cái chứng ấy. Cảm giác mơ hồ đeo đẳng tôi suốt những trang sách. Tôi không thể hiểu tường tận, cùng lắm chỉ có thể cảm nhận. Nhưng sự cảm nhận đó cũng mong manh và nghèo nàn, không khác nhau giữa những cuốn sách, và như đã được mặc định: nỗi hoài nhớ, sự lãng quên và cảm thức trôi dạt, ta thậm chí không biết ta là ai và càng không biết những người từng ở bên ta, họ là ai trong cuộc đời này... Đọc tiểu thuyết của Patrick Modiano như thể đi lạc trong một giấc mơ. Một giấc mơ mà khi tỉnh thức, bạn chẳng nhớ được điều gì, chỉ cảm thấy nỗi buồn vương vất đâu đó, nỗi buồn của cảm giác bị bỏ lại, bơ vơ mà không biết tại sao mình bơ vơ… 

May mắn thay, giấc mơ không quá dài… 

Một ý niệm khác về hạnh phúc (Marc Levy, Phạm Thị Minh Hằng dịch, NXB Hội nhà văn & Nhã Nam, 2015) 

Có người bảo tôi thật can đảm, theo nghĩa mỉa mai, khi chọn mua sách của Marc Levy. Như thể với họ, một người đọc chân chính sẽ không đọc Marc Levy.

Tôi không nghĩ thế. Dẫu rằng rất lâu, có lẽ trên mười năm, tôi mới trở lại với một cuốn sách của ông. Ấn tượng của tôi dành cho nhà văn Pháp từ cái thời Nếu em không phải một giấc mơ vẫn vậy: một nhà văn lãng mạn với cái nhìn điện ảnh – như một đạo diễn hơn là một nhà ngôn ngữ (chả là từ cái thời đó tôi đã có suy nghĩ tác phẩm của Marc Levy rất thích hợp để dựng thành phim, kiểu phim tình cảm lãng mạn của Mỹ mà ta có thể dành những ngày thứ bảy để xem, để thư giãn và để thấy cuộc đời này vẫn còn đáng yêu). 

Dĩ nhiên, với cảm nhận đó, không có cái gì thôi thúc tôi – như một sự day dắt cần phải trở lại, để tìm đọc thêm sách của Marc Levy. Những nhà văn như ông làm cho người đọc dễ chịu, họ sẽ không từ chối ông. Nhưng sự từ chối, nếu có, cũng sẽ diễn ra, theo cùng một nguyên do đó. 

Tôi đã ngó lơ tiểu thuyết của Marc Levy đủ lâu để thấy rằng mình có thể đọc lại. Trong tâm thế không tìm kiếm điều gì khác ngoài cái dễ chịu tôi từng biết. Nó cũng quan trọng, cảm giác thư thái, dễ chịu, yêu cuộc sống ấy, nó cũng tuyệt đối quan trọng như nỗi buồn. 

Tôi không thất vọng về việc đã chọn đọc Một ý niệm khác về hạnh phúc. Câu chuyện có màu sắc hiện đại, với nhịp điệu nhanh gọn của một chuyến hành trình xuyên Mỹ, một cuộc chạy trốn trong năm ngày và người ta tìm lại được cuộc đời đã đánh mất. Vẫn cái cảm giác trong tôi như đang theo dõi một bộ phim điện ảnh Mỹ, lần này tuy không quá lãng mạn nhưng sự thú vị với những bất ngờ nho nhỏ xuyên suốt mấy trăm trang sách và bạn không có gì để không hài lòng khi gấp trang cuối cùng lại. 

Bạn hài lòng bởi cách Marc Levy tạo ra những câu chuyện, rằng chẳng có mất mát nào mà không được đắp bù, rằng cuộc đời, dẫu vô vàn bất trắc, vẫn luôn đẹp sao… 

Những người nuôi giữ bồ câu (Alice Hoffman, Lê Đình Chi dịch, NXB Phụ nữ, 2014) 

Cuốn sách giữa hai năm. Ý tôi là, tôi bắt đầu từ năm cũ và chỉ đọc xong nổi vào những ngày Tết này. 

Tôi tự hỏi cái gì đã quyến rũ tôi nếu không phải là độ dày của nó. Một sự thật hài hước là, sau một thời gian đọc sách, ta phát hiện những cuốn sách dày cũng hấp dẫn ta không kém những cuốn sách mỏng. Nhưng bao giờ cũng thế, với những cuốn mỏng, ta cảm thấy rằng ta vẫn còn sức lực để tiếp tục đọc những cuốn sách khác sau nó. Với cuốn kia, kiểu tác phẩm đồ sộ, ít nhất về dung lượng, ta cảm thấy mình bị hút cạn sức lực và đọc trở thành một hành vi mệt nhọc kinh người.

Tôi cố lắm để đọc hết cuốn này. Với tôi, nó dần trở nên khó tiếp nhận bởi nó sẽ đòi hỏi ở người đọc khả năng vận dụng trí tưởng tượng. Bạn tưởng tượng được bối cảnh mà tác giả đang nói đến, đang mô tả, có lẽ bạn sẽ thấy câu chuyện cuốn hút hơn những câu chữ trải dài ngồn ngộn trước mắt bạn. Và nếu bạn ham mê lịch sử, những màn phù chú thuộc về thời cổ đại có lẽ cuốn sách sẽ là thứ dành cho bạn. Những nỗi đau phụ nữ, suy cho cùng, không thực sự gây rung động bởi văn phong của nó, câu chuyện của bốn người phụ nữ, mỗi người tự kể lại câu chuyện của mình nhưng tuồng một giọng, tôi có thể nhầm họ với nhau và tôi cũng thấy chúng khô khan như văn chính luận. 

Tôi càng không thấy được thuyết phục một cách tự nhiên để tin tưởng vào câu chuyện trong Những người nuôi giữ bồ câu mặc dù nó được khẳng định là xây dựng trên những cứ liệu có thật trong lịch sử. Một cái gì kháng cự trong tôi và tôi luôn có cảm giác là mình đang đâm đầu vào tường mỗi khi gắng đọc cuốn sách này. 

Cần phải tránh xa tiểu thuyết lịch sử, đó là điều tôi đã nghĩ và sẽ làm, ít nhất là trong năm nay…

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Nhà giả kim – Paulo Coelho

Nghề bán kem được coi trọng hơn là chăn cừu… Nói cho cùng con người coi việc kẻ khác đánh giá anh bán kem hay cậu chăn cừu quan trọng hơn là...