1Q84 (tập 3) – Haruki Murakami

Chẳng ai dễ gạt hơn những người tin rằng mình đang phục vụ cho sự nghiệp chính nghĩa – tr. 65.

Người ta có cố gắng giữ im đến chừng nào đi nữa thì vẫn có những dấu hiệu chứng tỏ người ta đang ở đó – tr. 78.

Năm tháng từ từ cướp đi sự sống của người ta, không ai thoát được. Con người ta không phải đến số chết thì đột nhiên ngã xuống, mà chầm chậm chết từ bên trong trước, rồi cuối cùng mới đến ngày kết toán. Không ai thoát được… Đêm đó tôi mất đi một người bạn là cô, đồng thời cũng mất đi thứ gì đó sâu trong nội tâm mình. Hoặc có lẽ là mấy thứ đã tích lũy nhiều năm, những thứ vẫn luôn ở trung tâm sự tồn tại của tôi, mạnh mẽ chống đỡ cho tôi.

..thứ còn lại trong tôi không phải là cảm giác phẫn nộ hừng hực như trước kia nữa, mà biến thành một thứ giống như nỗi bi thương có sắc điệu nhàn nhạt… như một người đánh xe không biết mệt mỏi, không biết xót thương.. nhưng giờ đây nó đã mất đi sức mạnh..

Tr. 233-234.

Khổ sở thế nào, ai chưa từng trải qua thì không biết được đâu. Nỗi đau là thứ không thể nói chung chung một cách đơn giản được. Mỗi loại đau đớn đều có cá tính riêng. Cần sửa lại câu nói nổi tiếng của Tolstoy một chút: mọi niềm vui đều giống nhau, nhưng nỗi đau thì không đau nào giống nhau đau nào – tr. 411.

Họ cứ giấu nỗi nhớ ấy vào sâu trong tim, cứ để mỗi người một ngả chẳng phải tốt hơn sao? Như vậy hẳn là có thể vĩnh viễn sống với một niềm hy vọng. Niềm hy vọng ấy sẽ là nguồn nhiệt nhỏ bé nhưng quý báu sưởi ấm họ đến tận trong cội rễ, ngọn lửa nhỏ xíu mà họ khum hai bàn tay che chở không để nó bị gió thổi tắt, ngọn lửa mà một khi cơn cuồng phong của hiện thực ùa tới thì có thể dễ dàng lụi tắt.

… Anh vô cùng mong được gặp lại Aomame. Đồng thời, cuộc gặp gỡ với cô lại trở nên đáng sợ. Nỗi thất vọng tàn khốc cùng sự im lặng gượng gạo có thể sẽ nảy sinh trong cuộc gặp khiến tim anh thắt lại. Cơ thể anh dường như bị xé toang thành hai nửa. Nhưng anh không thể không đi gặp Aomame. Đó là điều mà trái tim anh hai mươi năm nay không ngừng khát khao mãnh liệt. Cho dù kết quả có thể là thất vọng đến thế nào chăng nữa, anh cũng không thể quay người trốn chạy được.

Tr. 451.

(Lục Hương dịch, NXB Hội nhà văn & Nhã Nam, 2013)

Nhà giả kim – Paulo Coelho

Nghề bán kem được coi trọng hơn là chăn cừu… Nói cho cùng con người coi việc kẻ khác đánh giá anh bán kem hay cậu chăn cừu quan trọng hơn là thực hiện điều thâm tâm mình muốn – tr. 41

…khi ngày nào cũng như ngày nấy thì con người cũng chẳng nhận biết được những việc hay ho xảy đến trong đời – tr. 46

…mình có thể nhìn thế giới hoặc với con mắt của một kẻ khốn khổ bị cướp sạch hoặc của một kẻ phiêu lưu trên đường đi tìm kho tàng – tr. 64.

Đôi khi không có cách gì ngăn được dòng đời – tr. 83.

Quyết định mới chỉ là khởi đầu. Khi đã quyết định rồi tức là ta trôi nổi trong một dòng sông cuồn cuộn chảy; nó cuốn ta theo đến một nơi mà lúc lấy quyết định ta không hề dám nghĩ tới – tr. 96.

Nếu ta lúc nào cũng ở trong hiện tại được thì ta là người hạnh phúc. Như thế ta sẽ thấy rằng sa mạc này vẫn đang sống, rằng bầu trời vẫn đầy sao và người ta đánh nhau vì đó là đặc trưng của con người. Như thế cuộc đời sẽ thành một ngày hội lớn, một buổi lễ lớn vì đời bao giờ cũng chỉ là khoảnh khắc ta hiện đang sống – tr. 120.

Tình yêu đòi hỏi người ta phải ở gần người mình yêu – tr. 135.

Đừng quên rằng trái tim cậu ở đâu thì kho báu cũng ở đó – tr. 156.

Cậu phải hiểu rằng tình yêu không bao giờ ngăn cản ai theo đuổi vận mệnh của mình cả. Nếu để cho chuyện ấy xảy ra thì đó không phải là tình yêu đúng nghĩa – tr. 162.

Người ta yêu vì yêu. Cần gì phải có lý do – tr. 163.

Con người mơ được về trở về hơn là ra đi… 

Nếu những gì ta tìm thấy là thật, là vàng ròng thì chúng sẽ không bao giờ hư hao và bất cứ lúc nào ta quay về thì chúng vẫn còn nguyên vẹn đó; còn nếu chúng chỉ là thoáng qua như ánh sao băng thì khi trở về ta sẽ chẳng tìm thấy gì nữa cả. Nhưng dẫu sao cậu cũng đã được sống cái phút thoáng qua ấy và bấy nhiêu đã là quý rồi.

(tr. 166)

Phần lớn người ta nhìn thế giới như một nơi đầy đe dọa, chính vì thế mà thế giới trở thành một nơi đe dọa thật – tr. 175.

Giờ tối nhất trong đêm lại chính là ngay trước lúc rạng đông – tr. 176.

Khi yêu thì không cần phải hiểu chuyện gì đang xảy ra vì mọi sự diễn ra trong chính mình – tr. 195.

(Lê Chu Cầu dịch, NXB Văn học & Nhã Nam, 2017)

Đà Lạt đơn sắc

Đà Lạt những ngày đầu tháng 8.

Tôi ở sâu trong hồ Tuyền Lâm. Không như hồi tháng 11 năm ngoái. Một Đà Lạt ít xô bồ hơn ở đây. Tôi nhận ra phố núi trong những rặng cây trải dài hai bên đường, trong buổi chiều rất nhanh sụp tối. Và trong cái thẳm sâu của đêm cao nguyên.

Tôi chụp bằng điện thoại. Chỉnh về màu như cách tôi nhìn. Đà Lạt những ngày này, âm u và buồn tênh. 

Trên kệ sách (6)

69 (Ryu Murakami, Hoàng Long dịch, NXB Lao Động & Bách Việt, 2016) 

Tôi gần như quên khuấy cuốn này. Không phải vì nó dở hay ít thú vị. Dạo sau này, tôi nghĩ mình ít tập trung vào việc đọc. Đúng ra tôi đọc để tìm kiếm sự tập trung. Sự đọc khi đó dở hơn tự thân nó. Nghĩa là, thay vì hành vi đọc dẫn đến sự tập trung vào việc đọc, một cách tự nhiên thì tôi cố ép buộc mình. Hệ quả là tôi nhanh chóng thấy mệt và quên cái mình đã đọc nhanh hơn hẳn bình thường.

Đó có phải là vấn đề của tuổi tác không? 

Vẫn điên rồ sau bấy nhiêu năm…

Kazuo viết cái dòng ấy cho Ken, sau nhiều năm xa xách. Nàng đã lấy chồng còn chàng trở thành nhà văn. Thi thoảng họ liên lạc với nhau, bằng những cú điện thoại hay thư từ. 

Rồi cuốn sách ngừng ở đó. Dĩ nhiên đó là một cái kết không thể nào đẹp hơn. Bởi lẽ cuốn sách không viết về cái thực tại mà viết về quá khứ. Cái năm 1969, khi họ còn là những cô cậu mười bảy tuổi… 

Không ơ thờ lãng đãng, không u ám thâm trầm, càng không huyền bí siêu thực, Ryu Murakami mang đến cho tôi một cảm giác mới mẻ về văn chương Nhật. Một thời tuổi trẻ sôi nổi, không thiếu ngông cuồng nhưng tươi sáng và khá hài hước được ông gói gọn trong hơn hai trăm trang sách với lối hành văn hiện đại, cái nhìn dí dỏm và một niềm say mê mà hẳn chỉ nhiệt tình tuổi trẻ mới có. 

Bạn có thể là gà, hay là người, nhưng chỉ cần chút nổi loạn là ta biết được đời ta thuộc về chính bản thân ta (trang 234). 

Phong vị tuổi trẻ thấm đẫm trong 69 như thế… 

Gió đùa trong liễu (Kenneth Grahame, Nguyễn Thị Cẩm Linh dịch, NXB Văn học & Đông A, 2017)  

Tôi đặt mua online. Vì vậy khá ngạc nhiên khi sách đến tay. Hình thức rất đẹp, bìa cứng, còn có tranh mình họa. (Dù kỳ thực tôi không thích sách bìa cứng, nó lạc điệu giữa hầu hết sách tôi có, chỉ là loại bìa mềm). Cuốn này hợp với bạn đọc nhỏ tuổi, từ thể thức trình bày đến văn phong và nội dung câu chuyện. Tất nhiên nếu thiếu nhi đọc được thì người lớn cũng là đối tượng có thể đọc (phép loại trừ chỉ diễn ra ở chiều ngược lại?!) 

Bạn sẽ thấy mến Chuột Chũi vì sự trung hậu của cậu, rồi cũng sẽ mến Chuột Sông với sự thông minh nhưng không thiếu trìu mến yêu thương trong cậu… Rồi những nhân vật khác xuất hiện và bạn thấy tất cả đều đáng yêu. Nhưng rất có lẽ cậu Cóc ưa phiêu lưu, cả thèm chóng chán là nhân vật thú vị hơn cả. Một kẻ cuối cùng cũng trưởng thành hơn sau những vấp váp. Nhưng cái thú vị ở Cóc, là một người lớn thì ta chẳng buồn đánh giá cao cái chi tiết cuối cùng ấy (trừ phi ta phải thuyết giảng với mấy bé thiếu nhi), mà ta sẽ thấy thú vị trước những chi tiết nổi loạn, những biểu hiện luôn ở ngưỡng tối đa cảm xúc của cậu. Sự si mê đối với cái xe ô tô, sự lao mình vào thú nguy hiểm mặc kệ mọi lời can ngăn… Một kẻ hay gây rối nhưng lại là tâm điểm để làm câu chuyện bên dòng sông nơi vi vu gió đùa trở nên sống động và tràn đầy tinh thần phiêu lưu hơn…

Cô gái Brooklyn – Guillaume Musso

Khẳng định rằng mình yêu ai đó phỏng có ích gì nếu ta không đủ khả năng bảo vệ người ấy? – tr.160

Quá độ tuổi nào đó, con người không còn sợ gì ngoài kỷ niệm của chính mình – tr. 61.

Cuộc sống đúng là khốn kiếp. Khi chia bài, nó giành phần bài quá khó cho một số người – tr. 82.

Ông vẫn nhớ những tối khi mà trong một cơn bốc đồng, ông rời thủ đô và đi gặp bà, vô tư lao về phía Nancy sau tay lái chiếc R8 Gordini… Người ta chỉ trải qua những việc như thế một lần duy nhất, nhưng ngay lúc đó, người ta hiếm khi ý thức được giá trị của nó. Và nó là một trong những bi kịch của cuộc đời – tr.166.

"Tôi vẫn thích sự điên cuồng của đam mê hơn là sự khôn ngoan của hờ hững." (Anatole France) - tr. 170.

…trong vô số những thứ tồn tại trên đời, không gì mạnh hơn quá khứ, sự trong trắng đã mất và những mối tình bị chôn vùi. Không gì khiến ta quặn lòng hơn ký ức về những cơ hội bị bỏ lỡ và hương vị hạnh phúc mà ta đã để tuột mất – tr. 258.

Mỗi đời người đều có ngày phải trải qua một cơn địa chấn như thế: thời khắc mà tình cảm trở thành những que diêm quẹt lên giữa một khu rừng khô xác. Màn dạo đầu cho một vụ hỏa hoạn có thể tàn phá tất cả những gì ta đã xây đắp, và kéo ta xuống vực thẳm. Hoặc sự tái sinh – tr. 262.

Mọi sự thật trên thế giới này đều bắt rễ trên mảnh đất thời thơ ấu – tr. 279.

(Nguyễn Thị Tươi dịch, NXB Hội Nhà Văn & Nhã Nam, 2017)

Vui như chim sổ lồng

N lướt qua, hơi nhăn nhăn sống mũi và bảo: “Em bị chuyển về khu đông”.

Tôi nhìn N và đính chính: “Chỉ là hỗ trợ tạm thời”. Và tôi hỏi: “Có gần chỗ em ở không?”

N gật đầu, cười cười.

Tôi không rõ N vui hay không vui về điều đó. Chúng tôi không nói gì thêm. Nhưng nếu tôi đúng, có lẽ N không vui như có thể vui vì được gần nhà.

Bất giác tôi muốn cảm ơn N, vì em đã không quá vui. 

Người khác, thì vui như chim sổ lồng…

Màn ảnh TVB (4)

Tôi viết dựa theo trí nhớ, sự yêu thích riêng và trong khuôn khổ những bộ phim tôi từng xem.

4. Louis và Carman: Hỏi thế gian tình là gì?

Một trong những hồi ức đẹp nhất của tôi về TVB thuộc về phim này, Thần điêu đại hiệp 1995.

Đó là những năm tháng mà tên tuổi diễn viên hầu như không có ý nghĩa với bạn. Thông tin hạn chế và bạn tiếp nhận mọi thứ rộng mở hơn khi trưởng thành. Bạn sẽ đi theo trật tự lý tưởng, xem phim trước và để ý đến các thể loại tên tuổi, diễn viên hay đạo diễn sau. Không như về sau này, rất thường khi bạn chọn phim nào đó để xem vì được ám thị về một sự “bảo chứng” nào đó…

Những năm tháng ấy là tuổi thơ của bạn. Và thanh xuân của họ. Tôi muốn nói đến Loius Koo Cổ Thiên Lạc, mà fan hay thân mật gọi anh là Cổ tử hay Mr Cool. Và Carman Lee Lý Nhược Đồng, người mà danh xưng Cô Cô rồi đây sẽ gắn với cô mãi mãi…

Một thiên tình sử

Hỏi thế gian tình là gì?

Câu thơ vốn gắn với nhân vật có lẽ là vô tình nhất mà cũng lại hữu ý nhất trong Thần điêu đại hiệp: Lý Mạc Sầu. Nó không được thốt lên bởi Dương Quá hay Tiểu Long Nữ, những kẻ yêu nhau đã tìm được đúng người để yêu. Nhưng tôi vẫn nghĩ, dù chưa đọc tiểu thuyết gốc, trong Xạ điêu tam bộ khúc, Thần điêu đại hiệp là tác phẩm thấm đẫm tình yêu hơn cả, đến nỗi người ta có thể gọi nó là tiểu thuyết tình yêu – một thiên tình sử hơn là tiểu thuyết kiếm hiệp. Thế nên cái lời vấn thế gian ấy, tuy xuất phát từ một cá nhân mang trong mình bi kịch của một mối hận tình, vẫn hiển lộ là lời dò hỏi về độ nông sâu của chữ tình, cho những ai đã, đang và sẽ yêu, cũng như cho cả những ai ngắm nhìn tình yêu của kẻ khác, bằng tinh thần cao quý hay phàm tục. Và tình yêu của Dương Quá – Tiểu Long Nữ, vượt qua cái hạn hẹp đời thường, quá nhiều hy sinh, quá nhiều đợi chờ, những đằng đẵng chia xa, những phút giây sum vầy trào nước mắt… là câu trả lời với đầy đủ cung bậc của tình yêu, một tình yêu lớn mà nếu yêu người ta cũng chỉ có thể yêu như thế một lần trong đời. Nó khiến ta rung cảm. Dẫu, dĩ nhiên, ta sẽ không quên, câu chuyện của Lý Mạc Sầu: nàng đến chết vẫn còn mang theo câu hỏi ấy như mang theo nỗi oán hận đã chiếm trọn đời mình.