Mỗi năm đến hè

Mấy ngày cuối tháng năm, chiều Sài Gòn có lúc vần vũ mây đen. Có cơn mưa nặng hạt ở đâu đó. Có cơn mưa trên một đoạn đường tôi về và tôi đầm mình trong nó mà chẳng màng mặc áo mưa. Khi rẽ vào một con đường nhỏ, trên lòng đường chẳng có cái xe nào lưu thông, tôi nhìn thấy phía trước một cái cây cong hẳn về một phía. Dưới sức nặng của gió mưa, cái cây ấy dường như chỉ muốn gãy. 

Người tôi ướt như chuột lột, ông già người Hoa nhìn bảo: “Trời mưa mày không mặc áo mưa ướt mẹ nó hết rồi”. Tôi cười xuề xòa. Ở chung cư có cái bất tiện. Tôi gửi xe. Ông già người Hoa cầm cây dù từ trong nhà bước ra. Ông che mưa cho tôi. Một ông già cao chưa đầy mét sáu, một vợ, ba con, vài đứa cháu. Đến nơi, tôi hét ầm ĩ, hai lần: “Con cảm ơn”. Tôi không biết ông ấy có nghe được không. Vài năm nay, tai ông ấy gần như điếc.

Mấy cơn mưa lớn, tôi ngỡ thế là mùa mưa Sài Gòn đến rồi nhưng sáng nay, ánh nắng lại vàng ruộm khắp nơi. Ánh nắng của ngày đầu tiên của tháng sáu. Nắng như màu lửa cháy/sém lòng một vết thương. Trong cái nắng này, tôi thấy mình ủ rũ. Như trong mấy giấc mơ, thường có sẵn nỗi buồn khủng khiếp. 

…

Mấy bữa nhìn tụi con nít ngồi trước một hiên nhà nhuộm những chỏm tóc trên đỉnh đầu, màu xanh lá cây, màu vàng, màu cam, tôi ngớ ra tụi nhỏ đã vào hè. Mùa hè, chỉ đám con nít là vui nhất. Tôi nhìn niềm vui đó với vẻ hiếu kỳ, lạ lẫm. Tôi đã ở quá xa những mùa hè còn có thể có niềm vui trong đáy mắt.

Thời đại dửng dưng

Tôi đang dừng đèn đỏ, một xe gắn máy trờ tới bên cạnh, khoảng cách quá gần so với khoảng cách thông thường khi đường phố không ken dày xe cộ hay đang trong tình trạng kẹt xe. Tôi ngó mắt sang nhìn, thấy một gương mặt đàn ông, chỉ một giây thôi rồi tôi hướng cái nhìn của mình thẳng con đường trước mặt. Song bên tai tôi văng vẳng câu nói: Cho anh mười ngàn đổ xăng chạy xe về Long An… Tôi lại ngó mắt nhìn sang. Trong khoảnh khắc tôi nghĩ đến việc dừng xe và lấy tiền từ trong cốp. Nhưng điều tôi đã làm sau đó, tôi hẵng còn ngạc nhiên về tính tự nhiên trong hành động của mình, là quay mặt đi và phóng rất nhanh khi tín hiệu đèn xanh bật. Tôi không nghĩ gì. Tôi chỉ nhìn vào kính chiếu hậu, để chắc chắn không có cái xe nào bám đuôi mình. Rất lâu sau, tôi mới tự hỏi, có khi nào tôi đã từ chối giúp đỡ một người đang thực sự cần sự giúp đỡ?

Tôi không thể chắc chắn về câu trả lời. Tôi đã gặp nhiều trường hợp tương tự. Và trường hợp nào, khi là lần đầu, tôi đều không ngần ngại rút tiền đưa cho họ. Để rồi, như cái lần tôi nhìn thấy người đàn bà trong dáng vẻ “dở người” từng xin tiền xe về Tiền Giang, một lần nữa tôi lại nhìn thấy bà ta, trong dáng vẻ đó, cùng một kiểu xin tiền đó. Và nếu giờ đây, ngồi liệt kê những màn “móc” tiền từ túi người khác của cơ man những gương mặt người tôi đã gặp, tôi biết chỉ là đào sâu thêm cái lòng tin đã cạn của mình.

Ngày hôm qua, một người xin tiền tôi. Và tôi đã bỏ mặc anh ta.

Ước chi mọi việc giản đơn

Như bó tầm xuân vừa mới hái…*

...

Tôi không nhận được hồi âm từ phía NXB. Dù công khai một quy trình rõ ràng, tôi không nhận được bất cứ hồi âm nào sau gần hai tháng gửi bản thảo. Lần này tôi không hỏi nữa. Tôi biết, nếu cố hỏi, tôi sẽ nhận được câu trả lời. Nhưng câu trả lời là gì thì đâu cần hỏi tôi cũng đã biết, sau hơn một lần kinh nghiệm.

Nói với mình (3)

Buổi sáng, hai ngày liên tục, mình hắt xì hơi, một lần ba cái, một lần hai cái. Dấu hiệu của cảm cúm, mình nghĩ. Nhưng may mắn là không. Duy có cổ họng mình hơi rát. Mình tọng quá nhiều nước đá. Cái nóng Sài Gòn tàn nhẫn. Cái nóng tháng Năm. Tháng Năm buồn chán như một cô gái già cảm thấy cuộc đời mình sắp hết. Nhưng lại luôn tự nhủ, vào lúc nào đó, như ánh nắng chói chang hãnh tiến tràn ngập khắp vỉa hè, nhất là mấy đoạn qua cầu, không một bóng cây che, rằng: “Mị còn trẻ, Mị còn trẻ lắm, Mị wanna party”.

Mình xem thử hắt xì hơi vào cái ngày giờ như thế có điềm báo gì, hị hị. Và câu trả lời: Bạn đang thích một người cho ngày đầu và ở ngày hôm sau, Một ngày tốt đẹp hay Bạn có lộc ăn. Hài dễ sợ, mình thấy. Hôm trước, mình nói với Mỹ Mỹ, cuộc sống của mình không có khe hở nào dành cho sự lãng mạn. Mỹ Mỹ gật gù. Sau bận yêu phải gã ưa khủng bố tinh thần bằng cách dọa giết và đủ thứ hành động điên rồ khác, Mỹ Mỹ đâm ngán tình yêu hơn xưa. Nhưng mình nghĩ mình hiểu bạn mình. Có thế nào thì cô ấy sẽ vẫn tìm một anh chàng nào đó. Và mặc dù mấy mối quan hệ đàn ông đàn bà, lổn nhổn trong đó “toàn sạn đạo”, mình vẫn biết, đó là cách cuộc sống tiếp diễn. Một dòng chảy tình cảm bị chặn đứng, và người ta chẳng khác gì cái kiềng ba chân thiếu mất một chân.

Mỹ Mỹ nói trong lớp ngày xưa, nhiều người bặt tin; Mỹ Mỹ nhắc vài cái tên và tự hỏi, không biết bây giờ L làm gì, ra sao. Mình bảo trong tiệc cưới Tr vài năm trước, chẳng phải có người bảo cậu ấy giờ đã làm cha xứ. Mình nói có thể L có những chuyện buồn nào đó, ngày xưa cậu ấy ở trên lớp thì không nói gì nhưng mỗi tối thường hay gọi điện nói chuyện phiếm với mình. Có lần vài năm sau đó, nghĩa là cách đây độ mười năm, L đột nhiên gọi cho mình, tự giới thiệu là một người bạn của L, và nói rằng L buồn lắm, L thấy mình trên núi Bà Đen, L vẫy mình nhưng mình không ngó ngàng đến cậu ấy... Mình đã chỉ biết nói, nghĩa là vờ chấp nhận người gọi cho mình đúng là bạn của L và nhờ bạn ấy chuyển lời đến L, rằng mình không từng như thế, chắc chắc là mình không nhìn thấy L trong chuyến đi đó, nếu thấy, không có lý do nào mình ngoảnh mặt làm ngơ. Mình vốn không rõ L gặp phải những chuyện gì trong cuộc sống, cậu ấy chưa bao giờ thực sự nói rõ. Ngày xưa khi ở trên lớp, L trong dáng vẻ chỉn chu thường chỉ hay cười cười và cư xử với mình chỉ như một người bạn học chung lớp bình thường. Và mình cũng đối với cậu ấy như vậy.

Đằng sau bức tranh - Sri Boorapha

...'Tuy rằng chúng ta sinh ra không phải là hoa Sakura, cũng đừng tủi hổ khi sinh ra là một loài hoa khác. Hãy là bông hoa đẹp nhất trong giống loài của mình. Ngọn núi Fuji chỉ có một, nhưng vẫn còn biết bao nhiêu ngọn núi khác...Tất cả chúng ta không thể trở thành thuyền trưởng được, bởi nếu không có những con thuyền nhỏ, chúng ta sẽ ra khơi thế nào? Tuy rằng chúng ta không phải là con đường lớn, thì xin hãy là con đường nhỏ... Tuy rằng không thể là mặt trời, thì hãy là những ánh sao...' - tr. 51.

 ...bản thân người phụ nữ, khi có được niềm hạnh phúc rồi cũng thường không quan tâm nhiều đến thứ gọi là tình yêu nữa, bởi vì dù có phải là tình yêu hay không, khi có được hạnh phúc thì chẳng cần thêm thứ gì nữa. Nhiều người sống với nhau cũng vì lẽ như thế, và số đông tin rằng tình yêu sinh ra hạnh phúc, nhưng theo quan điểm của ta thì không phải lúc nào cũng đúng. Tình yêu có thể là mầm mống của sự chịu đựng hay nhiều loại tội ác trong cuộc sống. Nhưng trong trái tim của những người sở hữu tình yêu như vậy, sẽ có một loại thần dược ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn họ suốt đời suốt kiếp - là sự yêu thương sâu nặng đến lạ kỳ... - tr. 67-68.

Không có gì dại dột bằng việc lo lắng về những điều không có thật hay thứ chỉ có trong giấc mơ mà thôi... Việc có được nhiềm hạnh phúc mà không có tình yêu có lẽ sẽ tốt hơn việc mơ màng đến một tình yêu mà không có được hạnh phúc - tr. 69.

Con người có thể độc ác, nhưng thế giới vẫn rất đáng yêu, không phải sao? - tr. 98.

... đừng quên là chúng ta đang nói tới câu chuyện đã qua, một câu chuyện đã có hồi kết, không đáng để cho chúng ta phải tranh luận... -tr. 98.

 

Hoa hồng không thể đâm chồi trên đường bê tông được đâu - tr. 101.

...Khoảnh khắc gặp được tình yêu là sự gặp gỡ của duyên phận. Tôi xin công nương, làm ơn đừng lấy lý do ra để nói chuyện, làm ơn đừng lấy tư cách đạo đức ra để bàn luận. Tôi sẽ không có đường để trả lời. Những điều này được tạo ra đằng sau quy luật tự nhiên và mỗi người chúng ta đều sẽ phải theo sự chỉ dẫn của trái tim.

...Cậu tin rằng, xã hội sẽ thừa nhận cái quy luật tự nhiên mà cậu đưa ra à? Nopporn, hãy tin ra, cậu phải đối mặt với thực tế, chỉ có thực tế mới có thể quyết định số phận của chúng ta. Quy tắc và sự lý tưởng hóa có thể mỹ lệ nhưng lại vô ích trong hành động thực tế.

(tr.105)

Tôi cũng không biết nếu một người đang nhớ tới một ai đó bằng tất cả trái tim và thổ lộ những cảm xúc đó với tất cả sự chân thành từ tận đáy lòng thì có gọi là không tỉnh táo được không? - tr. 128.

"Nhớ không Nopporn, ở nơi đó đã xảy ra điều gì?"...

"Tình yêu của tôi sinh ra ở nơi đó". Tôi trả lời.

"Tình yêu của chúng ta, Nopporn"... "Tình yêu của cậu sinh ra ở đó và cũng chết ở nơi đó, nhưng tình yêu của người còn lại thì vẫn âm ỉ trong thân thể đang dần khô héo"...

"Ta chết mà không có được người yêu ta

Nhưng ta mãn nguyện vì đã tìm được người ta yêu."

(tr. 182)

(Trần Quỳnh Trang dịch, NXB Văn học & Quảng Văn, 2014)

 

Nói với mình (2)

1. Mình cứ nghĩ là USB đã bị xóa sạch dữ liệu.

Trong hai ngày, mình thậm chí không nghĩ đến việc có thể tìm cách nào đó để khôi phục. Như ngày xưa, có lần mình đã dùng Recuva để khôi phục vài thứ đã xóa. Lần này mình không nghĩ đến điều đó.

Còi Cọc thường cảnh báo mình, rằng mình phải thực hiện sao lưu/liên tục sao lưu. Dữ liệu trong USB là thứ vô cùng dễ bị virus phá hủy, khi nó được dùng với nhiều máy tính khác nhau.

Đôi khi mình thấy mệt với các loại thiết bị công nghệ. Ở xung quanh con người, bây giờ chỉ toàn là những thứ này. Chúng lưu hầm bà lằng mọi thứ. Như cái máy tính để bàn của mình. Mình dọn dẹp, sắp xếp và sau đó chúng lại bừa bộn. Theo thời gian, nó trở nên chậm chạp, ì ạch. Và mình đoán chừng, nó sẽ chứa, nào virus, nào trojan, nào mã độc… Từ lâu, chúng đã không còn có thể được bảo vệ nữa…

Mình có quan tâm không?

Không. Một ngày nào đó, dĩ nhiên mình sẽ tống khứ mấy cái thứ đã cũ mòn này. Nhưng cho đến lúc đó, mình sẽ không động tay để cải thiện. Mình mặc kệ.

Có nhiều thứ quan trọng đấy. Mình nghĩ và người ta vẫn nói. Nhưng rồi khi chúng mất đi, mình chợt nhận ra, không, không có gì quan trọng đến thế! Vào cái khoảnh khắc nhìn thấy mọi dữ liệu sạch trơn, mình buông mình trong một cảm giác phó thác nhẹ nhàng…

Ấy thế, mấy cái hầm bà lằng trong USB chỉ là bị ẩn đi. Chúng vẫn còn đó. Và mình đoán, kèm theo một đống virus ẩn tàng…

2. Một tuần lễ quá mệt mỏi. Và nếu không quay đi, trước mặt Còi Cọc, hẳn mình đã khóc tu tu như một đứa trẻ. Mấy giọt nước mắt ngớ ngẩn. Mình không nhớ lần gần đây nhất khóc là khi nào. Mình luôn biết. Thỉnh thoảng mình khóc. Thỉnh thoảng mình không khóc.

Có lúc đi trên đường. Và mình biết là nếu không gắng nhủ chậm lại, mình hoặc sẽ tông vào xe người khác hoặc trở thành đối tượng bị người khác tông xe.  Khi mình đã có thể, ngủ những giấc khỏe khoắn hơn thì dù mắt mình nặng trĩu, mình vô cùng buồn ngủ, mình lại chẳng dễ ngủ được và thức dậy sớm hơn cả thường lệ.

Còi Cọc bảo là hãy kệ mẹ mọi thứ. Mình đồng ý. Mình cần phải kệ mẹ mọi thứ.

Màn ảnh TVB (2)

Tôi viết dựa theo trí nhớ, sự yêu thích riêng và trong khuôn khổ những bộ phim tôi từng xem.

2. Sheren và Wayne: Cầu mong người trường tồn, ngàn dặm nối kết nhau

Xứng danh tài nữ phát hành tại Việt Nam vào năm 2009. Một năm sau, được xem là phần hai của nó, mặc dù kể một câu chuyện khác, Nghĩa hải hào tình ra mắt. Ít nhất từ năm 2009 đến nay, tôi nghĩ không có phim nào của TVB hay bằng hai phim này, bất chấp năm rồi Sứ đồ hành giả càn quét các giải thưởng (có lẽ tôi chưa bao giờ là fan của dòng phim cảnh sát, tôi chỉ xem nổi đến tập 20 nhưng tôi tin rằng để kể một câu chuyện rung động lòng người thì Xứng danh tài nữ và Nghĩa hải hào tình ở một vị trí chói sáng hơn hẳn). Cả hai tác phẩm này đã giúp người ta nhìn rõ hơn tài năng của hai diễn viên mà quá trình sự nghiệp của họ gắn với những nỗ lực không ngừng, đồng thời ghi dấu sự ra đời của một cặp đôi kinh điển, đó chính là Sheren Tang - Đặng Tụy Văn  và Wayne Lai - Lê Diệu Tường.

Một đỉnh cao sự nghiệp

Một thời gian khá dài và như tôi nhớ, tôi không còn hứng thú với phim nhiều tập nữa, nếu có thì hẳn tôi cũng bắt đầu đón xem phim Hàn Quốc nhiều hơn phim Hồng Kông. Nên, có thể nói, nếu không có Xứng danh tài nữ mà tôi được xem một cách khá tình cờ, thì tình cảm của tôi đối với phim TVB khó lòng được hâm nóng lại như ngày tôi còn bé. Tôi nhớ hình ảnh Sheren trong vai diễn Khang Bảo Kỳ xuất hiện trên màn ảnh khi đó. Cô không còn trẻ nữa, đã là một phụ nữ bước qua tuổi bốn mươi. Và Wayne, tôi không nghĩ là mình từng chú ý đến mấy vai diễn của anh ngày xưa, đến nỗi giờ đây, trong vai Sài Cửu, anh khá xa lạ và nhìn thoáng qua, cũng thấy là không có vẻ gì hấp dẫn. Dĩ nhiên, từ lúc bắt đầu phim, tôi vẫn đặt trọn niềm tin vào Sheren. Dù không quá thích cô trước đây: Sheren trong quá khứ, như tôi nghĩ, không quá xinh đẹp, gắn với các vai diễn cá tính, không dễ chiếm cảm tình của số đông khán giả, song diễn xuất của cô Đặng bao giờ cũng nổi bật, thường dễ làm lu mờ bạn diễn. Tôi không phải thất vọng. Và còn hơn thế nữa.  

Tới ngọn hải đăng - Virginia Woolf

Rất khó để trích lại những câu văn theo cách thông thường đối với cuốn sách này. Văn phong của Virginia Woolf trải dài như sự miên viễn của ý thức. Nếu đọc chậm, kỹ và cảm nhận sâu, bạn biết rằng mọi câu đều đẹp, vẻ đẹp thẳm sâu khó dò. Tác phẩm không dễ đọc, cũng khó nắm bắt, bởi bản thân cái nó viết, là về sự mong manh, hữu hạn của cuộc đời. Tình tiết không nhiều, trong một câu chuyện với bản thân cốt truyện chính thì đơn giản song cách viết về nó rất khác, độc đáo, mang dấu ấn riêng. Từng đó gương mặt người, từng đó thế giới nội tâm, những khám phá tinh tế và sâu sắc không ngờ. Và những dòng văn thì cứ mãi tuôn chảy như những suy nghĩ không bao giờ cạn. Tôi đọc và nghĩ mình phần nào cảm nhận thấy cái mà người ta đã nói về Virginia Woolf "bà được đánh giá là một trong các tác giả vĩ đại nhất của thế kỷ 20, đồng thời cũng là một nhân vật trọng yếu trong lịch sữ văn chương Anh ngữ..." Dĩ nhiên, cái tôi cảm nhận được, từ lần đọc này, cũng chỉ là lớp kem trên mặt bánh. Như khi ngồi gõ lại một số câu văn trong tác phẩm, tôi thấy việc này rõ là bất khả. Tuy vậy, vẫn cố ghi lại như một cách để dẫn lối ghi nhớ sau này. Một cuốn sách khá buồn, như dáng vẻ của Virginia Woolf trong bức ảnh nhỏ, nhìn nghiêng, in ở phần bìa sách gấp lại - một gương mặt phụ nữ, dài, đẹp và buồn.

Họ tới với bà, một cách tự nhiên, vì bà là một người đàn bà, suốt cả ngày dài bận rộn với việc này việc nọ; người muốn điều này, kẻ muốn điều kia; lũ trẻ thì đang tuổi mới lớn; bà thường cảm thấy bà chẳng là gì cả ngoài một mẩu bọt biển thấm đẫm những cảm xúc của con người – tr. 64.

… thật là khác thường nếu nghĩ rằng họ có thể tiếp tục sống suốt bao nhiêu năm qua khi bà không hề nghĩ tới họ hơn một lần suốt quãng thời gian đó. Cuộc đời của chính bà đã có biết bao sự kiện trong cùng những năm tháng đó. Thế nhưng có lẽ Carrie Manning cũng không nghĩ tới bà. Ý nghĩ đó thật lạ lùng và khó chịu – tr. 131.

Sự thực là ông không thích cuộc sống gia đình. Chính trong trạng thái này mà người ta phải tự hỏi mình, Người ta sống là vì cái gì? Vì sao, người ta tự hỏi mình, người ta lại phải gánh chịu mọi đau thương này để dòng giống loài người tiếp diễn ? Điều đó có rất đáng ao ước hay không? Chúng ta có hấp dẫn không với tư cách là một loài?... Những câu hỏi ngốc nghếch, những câu hỏi rỗng tuếch, những câu hỏi mà người ta không bao giờ đưa ra nếu người ta đang bận tâm suy nghĩ. Đây có phải là cuộc sống của con người? Kia có phải là cuộc sống của con người? Người ta chẳng bao giờ có thời gian để suy nghĩ về nó. Nhưng ông đang ngời đây tự hỏi mình cái loại câu hỏi đó,… vì ông thấy bị sốc khi nghĩ rằng bà Ramsay đã ngạc nhiên đến mức nào về việc Carrie Manning vẫn còn tồn tại, rằng những tình bạn hữu, ngay cả những tình bạn chí thân nhất, cũng chỉ là những điều mong mang tạm bợ. Người ta trôi giạt cách xa – tr. 133.

Cô đã thực hiện trò lừa thường lệ - tỏ ra tốt bụng. Cô sẽ chẳng bao giờ biết được anh ta. Anh ta sẽ chẳng bao giờ biết được cô. Tất cả những mối quan hệ người và người đều như thế cả, cô nghĩ, và mối quan hệ tệ hại nhất… là giữa đàn ông và đàn bà – tr. 137.

Thật sự, đôi khi bà nghĩ bà thích nhất là những kẻ vụng về khờ khạo. Họ không quấy rầy người ta với những bài luận thuyết của mình – tr. 145.

Bây giờ nó bao trùm lên cả cô – cái cảm xúc đó, sự rung động đó, của tình yêu. Cô cảm thấy một cách kín đáo mình đứng về phía Paul! Anh ta, tỏa sáng, bốc cháy; cô, cách biệt, nhạo báng; anh ta, gắn bó với sự phiêu lưu; cô, gắn bó với bờ biển; anh ta, dấn thân, khinh suất; cô lẻ loi, bị bỏ rơi – và, sẵn sàng khẩn nài để được chia sẻ với tai họa của anh ta, nếu như nó là một tai họa… - tr. 148.

… từ thuở khai thiên lập địa những bài tụng ca tình yêu đã được hát lên; những vòng hoa chất thành đống và những đóa hoa hồng; và nếu bạn hỏi chín người trong số mười người họ sẽ bảo rằng họ không muốn gì hơn ngoài thứ này – tình yêu; trong khi những người phụ nữ, xét theo kinh nghiệm của chính cô, sẽ cảm thấy trong một lúc, đây không phải là thứ mà tôi muốn; không có gì nhạt nhẽo, tầm thường và vô nhân đạo hơn điều này; thế nhưng nó cũng đẹp đẽ và cần thiết – tr. 149-150.