Cuộc lên đường đã không chừa một ai

Khi tôi xóa và bỏ đi vài thứ như bỏ đi một khoảng thời gian mà tôi không muốn mang theo hay nhớ đến, tôi có loáng thoáng nghĩ đến cái blog yahoo của mình. Có những thứ quả thực tôi không muốn để lại ở đây nữa. Nhưng phần vì lười nhác đọc lại để lọc ra những thứ cần bỏ (một việc làm kinh dị, kiểu như bạn quên đi cơn ác mộng của mình bằng cách nhắm mắt lại và tiếp tục mơ thấy nó), phần vì tôi cũng tin rằng không cần phải làm như vậy. Tôi đã lưu giữ những suy nghĩ và cảm xúc của mình ở đây, theo một cách thành thực, thành thực và kín đáo. Có những suy nghĩ, cảm xúc nhất thời, có những suy nghĩ, cảm xúc dằng dai, bám riết. Dẫu sao thuộc về tôi chân thực trong những khoảnh khắc vui buồn của cuộc sống. Tôi hà cớ phải xóa sạch lòng mình. Có muốn cũng không làm được. Tỉnh dậy sau một tai nạn hay một biến cố lớn, tâm trí là một phông màn trắng tinh, tự hỏi mình cái gì ở đằng sau ấy. Hay ngồi lụ khụ trước hiên nhà, ngóng ngọn gió thổi qua, tóc trắng bay bay từng sợi, thấy ký ức đã qua bị chắn bởi một bức tường đá, không có cách nào nhìn xuyên thấu. Chỉ ai bị mất trí nhớ mới xóa sạch được ký ức như vậy. Cho nên tôi để cái blog này nguyên vẹn, để mọi suy nghĩ, cảm xúc từng có cứ hiện hữu như nó từng hiện hữu, rồi tự thời gian sẽ làm công việc của mình, theo cách làm cho mơ hồ đi hay rõ ràng hơn. Tôi đã thực lòng nghĩ như vậy. Sau đó thì Yahoo can thiệp. Hòa vào không khí tưng bừng đón ngày tận thế, những blogger trung thành của Yahoo đã phải đón nhận một thông tin liên quan đến cái chết của một thứ vô cùng gắn bó với họ, cái chết của “Bô Lão Già Hô” (được định đoạt sẽ bị khai tử vào ngày 17 tháng 01 năm 2013).

Tôi đã gắn bó với “Già Hô” ít nhất từ thời điểm năm 2007 và bất chấp những đổi thay, tôi vẫn duy trì duy nhất một góc riêng tư yên tĩnh ở đây. Sự thân quen, tình cảm lưu luyến đủ để tôi nói rằng tôi thực sự cảm thấy buồn vì sự chia tay đột ngột, vĩnh viễn này. Buổi sáng hôm qua có một người cười và bảo “kệ” khi tôi nói về thông tin cái chết của “Già Hô”. Tôi không hiểu sự vô tâm này bắt nguồn từ niềm hạnh phúc của một cá nhân đang yêu hay chung quy vì người bạn đó đã quên mất ý nghĩa của nơi này đối với tôi, đối với tình bạn của chúng tôi (nếu thực có tình bạn đó). Nhưng tôi hiểu rằng bên cạnh những người không giấu được sự buồn bã khi mất đi cái gì đó gắn bó thân thuộc, có những người có lẽ chỉ xem “Già Hô” là một công cụ, dùng được thì dùng, không dùng được thì thôi. Những gì tôi đang viết đây, chung quy là nỗi buồn chia xa, được hiểu là không dành cho những người như vậy.

Tưởng niệm

Dọn dẹp máy vi tính và xóa đi nhiều thứ, đã tìm kiếm, gom góp, gìn giữ, có lúc nghĩ mãi mãi sẽ lưu trữ như vậy, cho đến năm cùng tháng tận, điều còn lại, luôn theo tôi vẫn là những mảnh tình cảm vương vãi trong những đám file điện tử này. Phần ký ức xa xăm về điều gì đó đã từng tồn tại. Bất chấp những lần máy vi tính hỏng, những thứ quan trọng nhất này vẫn được bảo toàn nguyên vẹn. Một vài mất mát đôi lần xảy ra đều được cuống cuồng tìm lại bằng mọi biện pháp. Vào buổi sáng chủ nhật ngày 25 tháng 11 năm 2012, vài lần nhấp chuột, chậm rãi, và tôi xóa sạch.

Cũng trong buổi sáng ngày chủ nhật, tôi “thanh lý” đám sách vở từ thời đại học. Như đám file điện tử, những hiện vật đại diện cho cái thưở học trò này – kỳ thực cũng chẳng còn lại bao nhiêu qua năm tháng – cũng đã được lưu giữ như một mảnh của tình cảm từ quá khứ vẫn sống qua dòng thời gian. Ngày hôm ấy, tôi ngồi trước cái hộc tủ nhỏ của mình, cái hộc tủ bình thường vẫn im lìm tồn tại, chậm rãi, tôi lôi ra từng cuốn vở, từng quyển sách.

"Trong khi chờ đợi...

… hãy làm như mình đã chết”

Câu nói này nhặt được từ cuốn “Biên niên ký chim vặn dây cót” của ông nhà văn Nhật Bản, người mà rất có thể nêu tên tác phẩm thì ai cũng đã biết là ai đấy. Tôi bắt gặp bản điện tử của cuốn sách này trong khi rà soát lại những tài nguyên lưu trữ trên máy tính, nhằm xóa đi những thứ cần phải xóa. Biên niên ký chim vặn dây cót, Tiếng chim hót trong bụi mận gai, Istanbul – Hồi ức và Thành phố, Bốn mùa trời và đất, và mới đây nhất, Người cô độc là những cuốn sách tôi muốn đọc, ít nhất từ mấy tháng nay (tôi đồ rằng danh sách này sẽ không thể nào bị cắt ngắn chừng nào sự eo hẹp về tiền bạc vẫn ngăn tôi hết sức cần kiệm với sở thích cá nhân).

Mặc dù sách số hóa là một lựa chọn đem lại tiện lợi nhất định, tôi không thích đọc sách dưới hình thức này. Việc phải sử dụng một thiết bị công nghệ để đọc một tiểu thuyết dài đã được số hóa với tôi là việc gì đó không mang tính “thư thái nghỉ ngơi”. Giống như là bạn vẫn phải căng mắt làm việc và dưới tác động của ánh sáng màn hình, đôi mắt của bạn rất nhanh rơi vào trạng thái mỏi mệt. Tôi không phản ứng lại trào lưu. Chỉ một cái máy tính bảng nhỏ gọn cũng có thể chứa hàng ngàn đầu sách là một hình dung lấp lánh. Bạn có thể đi thong thả trên đường với hàng ngàn cuốn sách theo cách đó. Nhưng bạn sẽ đọc được mấy cuốn sách trong một ngày, tranh thủ vào những phút bạn rảnh rỗi? Bạn có thực sự cần hàng ngàn cuốn sách kè kè bên bạn trong một ngày hay không?

Trích dẫn lượm lặt

Cuộc đời như một chuyến xe mà chúng ta là người lái, mỗi khi qua một bến, sẽ có người lên và người xuống. Những người lên xe cùng ta lúc khởi hành phần nhiều giữa đường sẽ rời đi, còn người cùng ta đến cuối hành trình thì rất ít. Thậm chí chẳng có một ai.

Dù ở tuổi nào đi nữa, khi mà hình ảnh một người cứ đầy ắp trên mỗi bước đường đã qua thì đó chính là tình yêu.

Đôi khi tình yêu là một thứ tình cảm ích kỉ, không thể nào vẹn cả đôi đường thì nên chọn lấy tình yêu, bởi vì người sống bên mình suốt đời nên là người mình yêu thương. Nếu không thì sẽ uổng phí cả một kiếp người.

(Nghe nói anh yêu em - Thuấn Giang Khuynh Thành)

Đã gọi là hi vọng thì không thể nói đâu là thực, đâu là hư. Cũng giống như những con đường trên mặt đất; kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đường. Người ta đi mãi thì thành đường thôi.

(Cố hương - Lỗ Tấn)

Được gặp một người có duyên với mình trong thời điểm thích hợp, là hạnh phúc của cả cuộc đời. Được gặp một người có duyên với mình trong thời điểm không thích hợp, chỉ là một tiếng thở dài…
Trong kiếp phù sinh này, tất cả đều chỉ là hư ảo, đều không vĩnh cửu, đều không thể dựa dẫm, tất cả rồi cũng đều thay đổi, cho dù là tình yêu sâu đậm nhất rồi cũng sẽ không thể chống lại nổi sự bào mòn của thời gian.
Duy chỉ có hơi thở của người bên cạnh lúc này là chân thực, duy chỉ có cảm giác ôm nhau giữ hơi ấm trong đêm này là chân thực mà thôi.
Cảm giác này…phải chăng chính là thứ người ta vẫn gọi là “nương tựa”?

(Thất dạ tuyết - Thương Nguyệt)

“Tất cả những người tài hoa chân chính đều luôn tự sát”*

* Bài luận của cô nữ sinh 17 tuổi, Lâm Gia Phù trong cuốn tiểu thuyết tự truyện “Búp bê Bắc Kinh” của nhà văn Xuân Thụ (Trung Quốc). Tôi đọc cuốn sách này 5, 6 năm trước. Lâu nay chưa từng đọc lại. Dạo gần đây thi thoảng tôi mở lại những quyển sách cũ, Búp bê Bắc Kinh là một trong số đó. Có lẽ đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu của trào lưu văn học linglei của thời điểm khởi đầu hay là cực thịnh của nó (kỳ thực tôi không quan tâm lắm đến trào lưu này, sau này có lẽ như mọi trào lưu khác, nó thoái trào hoặc là nó trở nên bình thường nên không thấy nhắc hay đã phát triển khác với cái chất ban đầu để vẫn được gọi bằng tên cũ, tôi cũng không rõ – chỉ thấy rằng giờ đây không ai đề cập đến cụm từ “văn học linglei” nữa). Cùng thời điểm đọc Búp bê Bắc Kinh, có lẽ tôi cũng đọc Điên cuồng như Vệ Tuệ của Vệ Tuệ và Kẹo – Tuổi xuân tàn khốc của Miên Miên – đều là những tác giả được xếp vào nhóm mỹ nữ linglei trên văn đàn Trung Quốc lúc bấy giờ. Trong ba tác phẩm này, có lẽ Búp bê Bắc Kinh là tiếng nói chất phác hơn cả.

Khúc Thụy du

Trong list nhạc của tôi có bài hát này từ lúc nào, tôi cũng không rõ. Vì không rõ nên tôi chắc mẩm tôi đã không yêu bài hát này từ đầu, theo cái kiểu vừa nhìn đã yêu, vừa yêu đã hiểu, vừa hiểu đã biết khó quên. Tôi hoàn toàn không nhớ có một bài hát như vậy trong list nhạc của mình. Mà cũng lâu tôi không nghe nhạc có lời. Tôi bắt đầu thích giai điệu hơn là lời ca. Chúng yên tĩnh, dịu dàng, thuần phục lòng người. Những bản nhạc không lời. Chúng trả tôi về với nội tâm tĩnh lặng, cho dù không phải là cảm giác hân thưởng cuộc đời với niềm vui rạng rỡ, vẫn thấy tự đáy lòng mình một niềm xúc động thiêng liêng. Như có cái gì tươi đẹp vẫn đang dành cho mình, đang vì mình mà ươm mầm đâu đó… Giống như mình, nhiều lúc bi ai như thế, u uất như thế, vẫn có thể trìu mến nhìn những cành hoa tươi tinh khôi trong một tiệm hoa nào đó giữa Sài Gòn. Giữa Sài Gòn bụi bặm, những cành hoa vẫn mang trong mình vẻ đẹp trinh nguyên…

Tôi lại đi xa điểm khởi đầu (nhiều khi tôi vẫn như vậy nhỉ, trong lúc muốn nói về hoa hồng lại sa đà với hoa trà, hoa lựu…hi hi).

Đối diện cuộc đời – Krishnamurti

(Đây là một quyển sách đọc không dễ hiểu. Và tôi đọc nó trong những ngày mà có vẻ tôi cần đọc để tìm giấc ngủ hơn là đọc để hiểu hay đọc chỉ vì muốn đọc. Tất nhiên, khi gấp quyển sách lại, tôi không nghĩ tôi hoàn toàn không hiểu gì về tư tưởng của Krishnamurti. Theo thiển nghĩ của tôi, những thuyết giảng của Krishnamurti có phần thâm thúy hơn Osho – có thể vì khác biệt do cách diễn đạt (của họ trong ngôn ngữ gốc sử dụng hay do yếu tố dịch thuật thì tôi không rõ) làm cho những gì được nói ra không dễ lập tức hiểu được (về mặt nghĩa của ngôn từ) như khi đọc những thuyết giảng của Osho song về mặt tư tưởng, cả hai bậc thầy tâm linh ít nhiều vẫn gặp nhau ở sự tự do, tự nhiên, tính không chịu lệ thuộc bởi các quy định, các tư tưởng – trước hay sau của xã hội hay cá nhân nào khác trong việc hiểu ngộ chân lý, thấu suốt cuộc đời và con người. Tất nhiên, chưa đọc nhiều, tôi cũng không dám lạm bàn sâu, nhất là theo kiểu so sánh. Riêng với quyển sách này – tập hợp một số các đoạn nhật ký và bài nói chuyện của Krishnamurti, thật khó để trích lại một nội dung nào đó vì mỗi nội dung cần được đặt trong tổng thể cuộc nói chuyện mới hiểu rõ được ý nghĩa đằng sau những ngôn từ. Tuy nhiên, tôi vẫn trích ra vài điều dùng như "sợi chỉ" để ghi nhớ. Những đoạn nói về giáo dục trong quyển sách này cũng đặc biệt đáng để suy ngẫm).

Hợp tác với nhau vì sự sợ hãi hay vì mong được tuyên dương không phải là hợp tác. Sự hợp tác đến một cách tự nhiên và dễ dàng khi chúng ta yêu thương những gì mình đang làm; khi đó hợp tác là một điều vui sướng – tr. 72.

Khi hành động xuất phát từ sự thất vọng hay từ lòng ham muốn quyền lực thì dù hành động có xuất sắc đến mấy, hệ quả của nó cũng chỉ là sự rối loạn và sẽ tạo nên đau khổ. Hành động vì thương yêu thì không phiến diện, không mâu thuẫn hay chia cắt; nó có một hệ quả toàn phần, trọn vẹn – tr.73.